Tag

nietoperze

Browsing

Naukowcy z Australii sprawdzili, czy zwykli mieszkańcy mogą pomóc w badaniu nietoperzy, które trudno obserwować ze względu na nocny tryb życia. Okazało się, że wolontariusze z detektorami ultradźwięków dostarczają przydatnych danych, a przy okazji sami zmieniają nastawienie do tych zwierząt.

Dlaczego nietoperze trudno badać

Nietoperze występują na całym świecie poza Antarktydą i stanowią około 22 proc. gatunków ssaków. W Australii żyje ich ponad 80 gatunków – od małych, wielkości kciuka, po duże rudawki. Mniejsze gatunki żywią się głównie owadami, a większe owocami, nektarem i pyłkiem. To jedyne ssaki zdolne do prawdziwego lotu, czyli aktywnego machania skrzydłami, a nie tylko szybowania.

Pełnią też ważną rolę w przyrodzie: większe gatunki zapylają rośliny i rozsiewają nasiona, a owadożerne pomagają ograniczać liczbę owadów. Mimo to rzadko ich widujemy. Aktywne są nocą, w dzień chowają się w dziuplach, jaskiniach i innych trudno dostępnych miejscach, a wokół nich wciąż krąży wiele błędnych przekonań.

Do badań używa się więc detektorów ultradźwięków. Nietoperze orientują się w ciemności dzięki echolokacji – wydają dźwięki i nasłuchują ech odbitych od przeszkód i zdobyczy. Detektor zamienia te sygnały na dźwięk słyszalny dla człowieka. Ponieważ każdy gatunek wydaje wołania o innej częstotliwości, kształcie i rytmie, nagrania pozwalają ustalić, jakie nietoperze są w okolicy.

Co zrobili wolontariusze z Perth

Zespół badaczy przeanalizował najpierw 51 opublikowanych projektów naukowych z udziałem społeczności, dotyczących nietoperzy. Najczęściej polegały one właśnie na nagrywaniu zwierząt detektorami. Tylko nieliczne sprawdzały jednak, co z udziału w takim przedsięwzięciu wynoszą sami uczestnicy.

Dlatego w 2025 roku badacze zaprosili mieszkańców gminy Wanneroo w Perth do własnego projektu. Wolontariuszy znaleziono przez media społecznościowe i lokalne sieci ekologiczne. Po szkoleniu z obsługi detektorów podłączanych do smartfonów i z wiedzy o miejscowych gatunkach uczestnicy w małych grupach chodzili wyznaczonymi trasami po lokalnych zaroślach i nagrywali nietoperze.

  • W 23 badaniach zarejestrowano pięć gatunków nietoperzy.
  • Najczęstszy był Chalinolobus gouldii, gatunek dobrze radzący sobie w miastach.
  • Po raz pierwszy w gminie Wanneroo wykryto Nyctophilus holtorum.
  • Na miejskich stanowiskach nie znaleziono Chalinolobus morio.

Wyniki pokazują, które nietoperze korzystają z miejskich terenów Perth, i rodzą pytanie, dlaczego jedne gatunki radzą sobie w mieście lepiej od innych.

Od strachu do fascynacji

Uczestnicy wypełniali ankiety trzykrotnie: przed szkoleniem, tuż po nim i po samodzielnych badaniach. Ich wiedza o nietoperzach wzrosła, poczuli się też silniej związani z przyrodą, a stosunek do tych zwierząt się poprawił. Jedna z osób przyznała, że wcześniej nie doceniała nietoperzy z powodu strachu i braku kontaktu z nimi, a po własnych badaniach zachwycały ją ślady ich obecności na detektorze. Wielu wolontariuszy cieszyła po prostu możliwość bezpiecznej obserwacji zwierząt nocą.

Co z tego dla Polski

W Polsce nie ma owocożernych rudawek, ale żyje u nas ponad 20 gatunków nietoperzy, wszystkie owadożerne. Wszystkie są objęte ochroną, więc przy ich obserwowaniu warto pamiętać, by nie niepokoić zwierząt w kryjówkach i nie dotykać ich. Detektory ultradźwięków są dostępne także u nas i używane w badaniach terenowych, a przyrodnicy organizują wydarzenia dla zainteresowanych – szczególnie w ramach tzw. nocy nietoperzy. Warto sprawdzić ofertę lokalnych organizacji przyrodniczych.

Nietoperze często można zobaczyć bez żadnego sprzętu. Wystarczy ciepły, suchy wieczór i spacer nad rzeką, po parku czy skraju lasu – czasem uda się dostrzec zwierzę gonić owady. Opisane badanie sugeruje, że bliższy kontakt z nietoperzami skutecznie rozwiewa związane z nimi lęki.

Źródło: Phys.org – „Looking for bats after dark can help science—and change how we see them”

ubezpieczenialekarskie.pl https://unspoken.pl/internet-do-domu-ranking-opcji-dla-rodzin-graczy-i-pracujacych-zdalnie/ tyxynk.com